Coraz więcej badań potwierdza, że insulinooporność odgrywa istotną rolę w patogenezie choroby Alzheimera. Insulina, działająca za pośrednictwem szeroko rozpowszechnionych w mózgu receptorów insulinowych, reguluje metabolizm neuronalny, neuroplastyczność oraz funkcje poznawcze, w tym pamięć. W warunkach insulinooporności dochodzi do upośledzenia sygnalizacji insulinowej, co zaburza kluczowe szlaki komórkowe (PI3K/Akt, MAPK, mTOR), prowadząc do dysregulacji przeżycia neuronów oraz homeostazy białkowej. W efekcie nasilana jest patologiczna akumulacja amyloidu β oraz hiperfosforylacja białka tau. Insulinooporność sprzyja również powstawaniu stresu oksydacyjnego, który nasila procesy neurozapalne. Nadmiar reaktywnych form tlenu potęguje agregację amyloidu β i aktywację kinaz, takich jak GSK-3β, co pogłębia neurotoksyczne zmiany w obrębie białka tau. Równocześnie dochodzi do gromadzenia zaawansowanych produktów glikacji (AGE), które poprzez receptor RAGE przyczyniają się do nasilonego odkładania amyloidu, uszkodzeń naczyniowych i przewlekłego stanu zapalnego. Insulinooporność prowadzi ponadto do dysfunkcji bariery krew-mózg, ograniczając funkcje synaptyczne i poznawcze oraz zaburzeń homeostazy retikulum endoplazmatycznego, skutkujących aktywacją nieadaptacyjnej odpowiedzi na błędnie sfałdowane białka. Procesy te nasilają neurodegenerację. Coraz więcej danych wskazuje również na rolę dysbiozy mikrobioty jelitowej, która – poprzez zaburzenia osi jelitowo-mózgowej – może sprzyjać neurozapaleniu i produkcji neurotoksycznych metabolitów. Zrozumienie mechanizmów łączących insulinooporność z neuropatologią choroby Alzheimera otwiera nowe perspektywy terapeutyczne. Obiecujące strategie obejmują leki zwiększające wrażliwość na insulinę (np. metforminę, inhibitory SGLT2), modulatory szlaku AGE–RAGE oraz interwencje wpływające na mikrobiotę (np. celowaną probiotykoterapię). Takie podejście może stanowić wartościowe uzupełnienie terapii choroby Alzheimera ukierunkowanych na przyczyny molekularne choroby.